Μαγνητοθεραπεία PEMF: Τι είναι, οφέλη, εφαρμογές και αντενδείξεις

Η μαγνητοθεραπεία PEMF (Pulsed Electromagnetic Fields – Παλμικά Ηλεκτρομαγνητικά Πεδία) αποτελεί μια μη επεμβατική μέθοδο φυσικοθεραπείας που χρησιμοποιεί παλμικά ηλεκτρομαγνητικά πεδία.

Χρησιμοποιείται εδώ και χρόνια στο πλαίσιο της αποκατάστασης και της φυσικοθεραπείας, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις που αφορούν το μυοσκελετικό σύστημα και τον οστικό ιστό.

Παρακάτω απαντάμε στις συχνότερες ερωτήσεις σχετικά με τη μαγνητοθεραπεία PEMF, τον τρόπο λειτουργίας της, τις εφαρμογές της και τις βασικές προφυλάξεις που πρέπει να γνωρίζουμε.

Τι σημαίνει PEMF;

Τα αρχικά PEMF προέρχονται από τον αγγλικό όρο Pulsed Electromagnetic Fields, δηλαδή Παλμικά Ηλεκτρομαγνητικά Πεδία.

Σε αντίθεση με τους μόνιμους μαγνήτες, οι συσκευές PEMF δημιουργούν ηλεκτρομαγνητικά πεδία που ενεργοποιούνται και απενεργοποιούνται σε συγκεκριμένους παλμούς και συχνότητες.

Η τεχνολογία αυτή χρησιμοποιείται σε πιστοποιημένες ιατρικές συσκευές μαγνητοθεραπείας για εφαρμογές φυσικοθεραπείας και αποκατάστασης.

Χαμηλή και υψηλή συχνότητα: ποια είναι η διαφορά;

Οι εφαρμογές PEMF μπορούν να διαφοροποιηθούν ανάλογα με τη συχνότητα λειτουργίας τους.

Μαγνητοθεραπεία χαμηλής συχνότητας

Η χαμηλή συχνότητα – συνήθως έως περίπου 100 Hz – χρησιμοποιείται κυρίως σε εφαρμογές όπου επιδιώκεται δράση σε μεγαλύτερο βάθος.

Ανάλογα με τη συσκευή και την ιατρική ένδειξη, μπορεί να χρησιμοποιηθεί στο πλαίσιο αντιμετώπισης καταστάσεων που σχετίζονται με:

• κατάγματα και καθυστερημένη πώρωση,
• οστεοπόρωση,
• οστεοαρθρίτιδα,
• παθήσεις και τραυματισμούς του οστικού ιστού,
• φλεγμονώδεις καταστάσεις του μυοσκελετικού συστήματος.

Μαγνητοθεραπεία υψηλής συχνότητας

Οι υψηλότερες συχνότητες χρησιμοποιούνται περισσότερο σε εφαρμογές που αφορούν τους επιφανειακότερους ιστούς και μπορούν, ανάλογα με την περίπτωση, να χρησιμοποιηθούν για μυϊκές ενοχλήσεις και προβλήματα μαλακών μορίων.

Η κατάλληλη συχνότητα και το πρόγραμμα θεραπείας θα πρέπει να επιλέγονται σύμφωνα με την πάθηση και τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού ή φυσικοθεραπευτή.

Πώς λειτουργεί η μαγνητοθεραπεία PEMF;

Τα κύτταρα του ανθρώπινου οργανισμού διαθέτουν ηλεκτρικό δυναμικό στη μεμβράνη τους. Τα παλμικά ηλεκτρομαγνητικά πεδία αλληλεπιδρούν με βιολογικούς ιστούς και χρησιμοποιούνται με στόχο την υποστήριξη φυσιολογικών κυτταρικών διεργασιών.

Η δράση αυτή συχνά περιγράφεται ως κυτταρική βιοδιέγερση.

Ανάλογα με την εφαρμογή, η PEMF έχει μελετηθεί για την επίδρασή της στον οστικό ιστό, στις φλεγμονώδεις διεργασίες, στην κυκλοφορία και στην αποκατάσταση των ιστών.

Ποια είναι τα βασικά οφέλη της μαγνητοθεραπείας;

Η μαγνητοθεραπεία PEMF χρησιμοποιείται σε διαφορετικά πρωτόκολλα φυσικοθεραπείας και αποκατάστασης.

Υποστήριξη του οστικού ιστού

Μία από τις σημαντικότερες εφαρμογές της PEMF αφορά τον οστικό ιστό. Η τεχνολογία έχει μελετηθεί για την επίδρασή της στη δραστηριότητα των οστεοβλαστών, δηλαδή των κυττάρων που συμμετέχουν στη δημιουργία νέου οστικού ιστού.

Για τον λόγο αυτό συναντάται σε θεραπευτικά πρωτόκολλα για κατάγματα και περιπτώσεις καθυστερημένης πώρωσης, καθώς και σε ορισμένες εφαρμογές για την οστεοπόρωση.

Αναλγητική δράση

Η PEMF χρησιμοποιείται επίσης σε προγράμματα που αποσκοπούν στη διαχείριση του πόνου.

Η μυϊκή χαλάρωση και οι επιδράσεις στη μικροκυκλοφορία μπορούν να συμβάλουν στη μείωση της δυσφορίας σε συγκεκριμένες μυοσκελετικές καταστάσεις.

Μυϊκή χαλάρωση

Η εφαρμογή παλμικών ηλεκτρομαγνητικών πεδίων μπορεί να χρησιμοποιηθεί στο πλαίσιο αντιμετώπισης μυϊκών συσπάσεων και έντασης, υποστηρίζοντας τη διαδικασία αποκατάστασης.

Σε πόσο χρόνο εμφανίζονται αποτελέσματα;

Δεν υπάρχει ένας συγκεκριμένος χρόνος που ισχύει για όλους.

Η ανταπόκριση εξαρτάται από παράγοντες όπως:

• η πάθηση,
• η χρονιότητά της,
• η ηλικία και η γενικότερη κατάσταση του ατόμου,
• η συσκευή και το θεραπευτικό πρόγραμμα,
• η διάρκεια και η συνέπεια των εφαρμογών.

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστούν αρκετές εβδομάδες συστηματικής εφαρμογής. Σε χρόνιες καταστάσεις ή στην αποκατάσταση καταγμάτων, η θεραπεία μπορεί να απαιτεί μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Για τον λόγο αυτό είναι σημαντικό να ακολουθείται το θεραπευτικό πρωτόκολλο που έχει συστήσει ο επαγγελματίας υγείας.

Πόση ώρα χρησιμοποιείται η μαγνητοθεραπεία;

Η διάρκεια μιας συνεδρίας εξαρτάται από τη συσκευή, την ένδειξη και το πρόγραμμα που χρησιμοποιείται.

Σε αρκετές εφαρμογές χαμηλής συχνότητας προβλέπονται πολύωρες συνεδρίες, ενώ σε ορισμένα πρωτόκολλα η θεραπεία μπορεί να πραγματοποιείται ακόμη και κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Δεν πρέπει, ωστόσο, να θεωρούμε ότι υπάρχει μία διάρκεια κατάλληλη για όλους. Οι οδηγίες του κατασκευαστή της εκάστοτε ιατρικής συσκευής και οι συστάσεις του θεράποντος ιατρού πρέπει πάντα να ακολουθούνται.

Μπορεί να συνδυαστεί με άλλες φυσικοθεραπείες;

Ανάλογα με την περίπτωση, η μαγνητοθεραπεία μπορεί να ενταχθεί σε ένα ευρύτερο πρόγραμμα αποκατάστασης μαζί με άλλες φυσικοθεραπευτικές μεθόδους, όπως:

• θεραπευτική άσκηση,
• συμβατική φυσικοθεραπεία,
• υπέρηχοι,
• laser.

Ο κατάλληλος συνδυασμός και η σειρά εφαρμογής των θεραπειών πρέπει να καθορίζονται από τον επαγγελματία υγείας σύμφωνα με τις ανάγκες του ασθενούς.

Ποιες είναι οι αντενδείξεις της μαγνητοθεραπείας;

Παρότι η PEMF θεωρείται μη επεμβατική θεραπευτική μέθοδος, δεν είναι κατάλληλη για όλους.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται, μεταξύ άλλων, σε περιπτώσεις:

• εγκυμοσύνης,
• βηματοδότη ή άλλης εμφυτευμένης ηλεκτρονικής συσκευής,
• σοβαρών καρδιακών αρρυθμιών,
• επιληψίας,
• ενεργών λοιμώξεων,
• ορισμένων ογκολογικών καταστάσεων,
• ορισμένων εμφυτευμάτων ή προθέσεων,
• παιδιών ή εφήβων, ανάλογα με τη συσκευή και την ένδειξη.

Οι αντενδείξεις μπορεί να διαφέρουν μεταξύ συσκευών. Για τον λόγο αυτό πρέπει να συμβουλεύεστε πάντα το εγχειρίδιο χρήσης της συγκεκριμένης συσκευής και, όταν υπάρχει οποιαδήποτε αμφιβολία, τον θεράποντα ιατρό.

Τι συμβαίνει εάν έχω μεταλλική πρόθεση;

Η ύπαρξη μιας σύγχρονης ορθοπεδικής πρόθεσης, όπως μία πρόθεση ισχίου ή γόνατος, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι απαγορεύεται η εφαρμογή PEMF.

Ωστόσο, επειδή υπάρχουν διαφορετικοί τύποι εμφυτευμάτων και ιατρικών συσκευών, πριν από την εφαρμογή πρέπει να ελέγχονται οι οδηγίες του κατασκευαστή και να ζητείται η γνώμη του θεράποντος ιατρού.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται σε ενεργά ηλεκτρονικά εμφυτεύματα, όπως οι βηματοδότες.

Πώς επιλέγω συσκευή μαγνητοθεραπείας;

Η αγορά μιας συσκευής μαγνητοθεραπείας δεν θα πρέπει να βασίζεται αποκλειστικά στην τιμή ή στον αριθμό των διαθέσιμων προγραμμάτων.

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία είναι να βεβαιωθείτε ότι πρόκειται για πιστοποιημένη ιατρική συσκευή, σύμφωνα με την ισχύουσα ευρωπαϊκή νομοθεσία.

Στη συνέχεια εξετάζονται χαρακτηριστικά όπως:

• το εύρος συχνοτήτων,
• η ένταση του μαγνητικού πεδίου,
• τα διαθέσιμα θεραπευτικά προγράμματα,
• ο αριθμός και ο τύπος των εφαρμογέων,
• η δυνατότητα πολύωρης ή νυχτερινής εφαρμογής,
• η ευκολία χρήσης,
• η τεχνική υποστήριξη και η εγγύηση.

Το σημαντικότερο είναι η συσκευή που θα επιλεγεί να μπορεί να υποστηρίξει το θεραπευτικό πρωτόκολλο που έχει συσταθεί για τη συγκεκριμένη περίπτωση.

Χρειάζεται συντήρηση μια συσκευή μαγνητοθεραπείας;

Οι συσκευές PEMF συνήθως δεν απαιτούν αναλώσιμα όπως συμβαίνει με άλλες μορφές ηλεκτροθεραπείας.

Παρόλα αυτά, επειδή πρόκειται για ιατρικές συσκευές, πρέπει να ακολουθούνται οι οδηγίες του κατασκευαστή σχετικά με τον έλεγχο, τη συντήρηση, την αποθήκευση και την ασφαλή λειτουργία τους.

Η σωστή χρήση και φύλαξη συμβάλλουν σημαντικά στη μακροχρόνια και ασφαλή λειτουργία μιας συσκευής.

Συμπέρασμα

Η μαγνητοθεραπεία PEMF αποτελεί μια μη επεμβατική τεχνολογία που χρησιμοποιείται σε εφαρμογές φυσικοθεραπείας και αποκατάστασης, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον οστικό ιστό και διάφορες μυοσκελετικές καταστάσεις.

Η σωστή επιλογή συσκευής, η τήρηση των οδηγιών χρήσης και – κυρίως – η εφαρμογή του κατάλληλου θεραπευτικού πρωτοκόλλου είναι απαραίτητες για την ασφαλή χρήση της.

Σημαντική σημείωση: Το παρόν άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την ιατρική διάγνωση ή συμβουλή. Πριν από τη χρήση συσκευής μαγνητοθεραπείας, ιδιαίτερα εάν υπάρχει κάποιο υποκείμενο νόσημα ή εμφυτευμένη ιατρική συσκευή, συμβουλευτείτε τον θεράποντα ιατρό σας.

Δείτε εδώ τις διαθέσιμες συσκευές μαγνητοθεραπείας και επιλέξτε αυτή που ταιριάζει στις ανάγκες σας.